Szóstka
puka do drzwi

Cześć, QNAP-owicze!

Połowa lat dziewięćdziesiątych. W kiosku Ruchu czeka nowy CHIP albo PC World Komputer, a z nim płyta lub dyskietka z programami. W domu najpierw sprawdzało się dodatki: demo gry, program shareware, narzędzie, którego jeszcze nie umieliśmy obsłużyć, ale już widzieliśmy dla niego zastosowanie. Felietony mogły poczekać. Herbata stygła, a komputer z każdym zainstalowanym programem potrafił więcej.

Minęło trzydzieści lat. Wielu z nas ma dziś obok peceta własny NAS, a nowe programy pobiera prosto z sieci. Ciekawość pozostała ta sama: co jeszcze da się na tym sprzęcie uruchomić? Tej jesieni mamy dla Was sporo odpowiedzi. Jest nowy system w becie, wspólna baza testów procesorów i pamięci, warsztat do budowania własnych aplikacji oraz darmowe paczki WWW, DNS i poczty.

Za oknem październik, w sklepach dynie, a na forum wraca pytanie: kiedy mój model dostanie szóstkę? Zacznijmy od tego, co już wiadomo.

13 października QNAP opublikował QTS 6.1 Public Beta (6.1.0.3640, build 20261007). Tego samego dnia ukazała się QuTS hero h6.1 Public Beta z tym samym numerem kompilacji. Betę dostały na razie pierwsze modele. Na aktualizację czekają również właściciele wydajnych serwerów: w oficjalnym wątku QNAP padło na przykład pytanie o TVS-872XT, którego na liście jeszcze nie ma.

19 października producent odpowiedział w tym samym wątku: „We plan to open the Public Beta to more models in phases”. Planuje więc udostępniać betę kolejnym modelom etapami, ale nie podał terminów. Kilka godzin później QNAP doprecyzował też, że nie każdy model pracujący dziś na QTS 5 przejdzie na QTS 6. Część starszych serwerów pozostanie przy piątce ze względu na ograniczenia sprzętowe.

W przypadku QuTS hero dostępna jest także stabilna linia h6.0, obecnie w wersji h6.0.2. QTS 6 pozostaje na razie wydaniem beta.

Specyfikacja TS-473A mówi: AMD Ryzen V1500B, cztery rdzenie, osiem wątków, 2,2 GHz. W codziennej pracy z tej mocy korzystają jednak równocześnie Container Station, maszyna wirtualna, indeksowanie zdjęć i kopia zapasowa. Warto więc sprawdzić, jak wydajny jest sam procesor i ile zostaje mu swobody przy Waszych zadaniach. A przy okazji porównać go z modelem, który planujecie kupić.

Właśnie po to tworzymy wspólną bazę bench.qnaputilities.com. Są w niej dziś wyniki z ponad 40 NAS-ów, od modeli z procesorami ARM po TVS-AIh1688ATX z Core Ultra 7 265K. Każdy pomiar pomaga rozbudować lub uaktualnić bazę, a innym użytkownikom ułatwia ocenę wydajności sprzętu.

W bazie testów pamięci RAM mamy na razie wyniki z ośmiu NAS-ów. Kolejne pomiary pomogą porównać więcej konfiguracji.

Procesor: przycisk Lab

StorageDiag jest bezpłatny i działa już od QTS 5.2. Ma okno CPU Lab z dwoma przyciskami. Uruchom mierzy wydajność procesora przy aktualnie działających usługach, a Lab najpierw je zatrzymuje. Do wspólnego porównania procesorów prosimy Was o pomiar w trybie Lab, aby ograniczyć wpływ zadań działających w tle.

Zestawienie uwzględnia pomiary bez zakłóceń oraz te, w których procesor ograniczał wydajność z powodu temperatury. Jeśli program wykryje inne zakłócenia, wynik nie trafi do rankingu, a StorageDiag poda powód jego odrzucenia.

Pamięć: Benchmark i jakość

W oknie MemHound, również dostępnym w StorageDiag, na pasku tytułu znajdziecie przycisk Benchmark i jakość. Sprawdza przepustowość i opóźnienia pamięci oraz stabilność całego zestawu w danym NAS-ie. Kliknięcie uruchamia test od razu, bez dodatkowego potwierdzenia, a pierwszego przebiegu nie można przerwać. Wynik domyślnie trafia do publicznej bazy testów RAM.

Ocena dotyczy całego zestawu pamięci pracującego w konkretnym NAS-ie. Wyniki FAIL (test niezaliczony) i INCONCLUSIVE (wynik nierozstrzygający) nie trafiają do rankingu. Gdy MemHound wykryje usterkę sprzętową, błąd bitu lub błąd, którego mechanizm korekcji ECC nie zdołał naprawić, zapis trafia do osobnej bazy zgłoszeń usterek RAM. Do potwierdzenia potrzeba zgłoszeń z trzech różnych NAS-ów dotyczących tego samego modelu pamięci. Przy pamięci wlutowanej, bez numeru części, porównuje się jej klasę. To próg potwierdzenia przyjęty w naszej bazie; nie oznacza, że każdy egzemplarz danego modelu jest wadliwy.

Oba pomiary można też uruchomić razem. Ikona Przetestuj wydajność tego NAS-a! na pulpicie StorageDiag uruchamia najpierw test pamięci, potem procesora i domyślnie publikuje wyniki. Ten tryb nie zatrzymuje usług, dlatego wybierz moment, w którym NAS nie wykonuje innych zadań.

W domowym zeszycie z przepisami obok sernika babci i świątecznych pierników trafiała się uwaga dopisana ołówkiem: „dać mniej cukru”. Był sprawdzony przepis, który można było dostosować do własnego smaku. Bucket & Code Server IDE opiera się na podobnej zasadzie: gotowe receptury pomagają zbudować aplikację, a potem przerobić ją według własnego pomysłu.

Jego App Builder ma 523 receptury: od bash, curl i rsync, przez nginx, Redis i PowerDNS, po całe serwery. Receptury wskazują źródła programu wraz z sumą kontrolną SHA-256, która pozwala sprawdzić zgodność pobranych plików. Wynik budowania jest sprawdzany, zanim nowa kompilacja zastąpi poprzednią. Wybieracie potrzebne programy i sposób łączenia bibliotek, uruchamiacie budowę i otrzymujecie aplikację gotową do spakowania w QPKG, czyli pakiet instalacyjny dla App Center. Korzystanie z gotowych receptur nie wymaga pisania kodu.

Własne App Center, własne aktualizacje

Bucket & Code pozwala prowadzić na NAS-ie własne repozytorium App Center. Dla projektu QPKG utworzonego przyciskiem Nowy projekt możecie skonfigurować automatyczną budowę i publikację po wysłaniu zmian do repozytorium Git. Odpowiada za to mechanizm CI, który wykonuje zadania ustalone dla projektu. Po dodaniu adresu repozytorium na pozostałych NAS-ach instalujecie własną aplikację wprost z App Center. Przy kolejnej wersji skonfigurowany proces buduje i publikuje podpisaną paczkę, a App Center proponuje aktualizację. Poprzednie wersje pozostają dostępne do pobrania.

Repozytorium działa w sieci lokalnej. Strona Publikowanie pozwala również udostępnić je w internecie pod Waszą domeną przez Cloudflare Tunnel, bez otwierania portów na routerze. App Center weryfikuje podpisy paczek, dlatego konfiguracja publikowania wymaga także certyfikatu do podpisywania kodu wydanego przez QNAP.

Do zapisywania historii zmian służą Git z Forgejo oraz SVN. Forgejo udostępnia na NAS-ie repozytoria, zgłoszenia, propozycje zmian (pull requesty) i zadania CI. Są też buckety, czyli dyski sieciowe, w których kolejne zapisy plików są zachowywane jako wersje. Historię możecie przeglądać, porównywać i przywracać, a pliki pozostają na Waszych dyskach.

Pomysł jest. Kodu brak?

Własny pomysł na aplikację można rozwijać także z pomocą asystenta AI. Użytkownicy z kontem programisty lub administratora mają własny edytor VS Code w przeglądarce. Na stronie Ustawienia edytora instalujecie Claude Code, Gemini CLI albo Codex CLI. Ci asystenci pracują w terminalu przy Waszym projekcie. Do logowania używacie własnego konta u dostawcy lub własnego klucza dostępu API.

Każdy projekt utworzony przez Nowy projekt otrzymuje też skill, czyli zestaw instrukcji dla asystenta AI przygotowany specjalnie dla QNAP-a. Opisuje on budowanie, podpisywanie i publikowanie paczek oraz specyfikę NAS-a: główny system plików znajduje się w pamięci RAM, podstawowe polecenia zapewnia BusyBox, a usługi i pakiety są obsługiwane bez znanych z innych systemów narzędzi systemd i apt. Instrukcje wskazują też rozwiązania, których asystent powinien unikać, takie jak instalowanie apt na NAS-ie czy dopuszczanie niepodpisanych aplikacji w App Center. Możecie zacząć od prostego opisu: „Dodaj do tej aplikacji harmonogram i przycisk ręcznego uruchomienia”. Do przykładów z galerii skopiujecie skill jednym poleceniem. Można go też pobrać osobno ze strony, na licencji CC BY 4.0.

Jeśli instalowaliście Turbo Pascala, pewnie pamiętacie katalog z przykładami. BGIDEMO.PAS pokazywał możliwości biblioteki graficznej, a gotowy kod ułatwiał pierwsze próby. Zmieniało się dwie linijki, kompilowało program i od razu widziało własną poprawkę na ekranie. Stąd był już tylko krok do ambitniejszego planu: a może napisać własnego Tetrisa?

Bucket & Code ma taki katalog. Galeria przykładów zawiera 63 pozycje dodawane jednym kliknięciem: 18 aplikacji, 9 środowisk, 6 zestawów zadań CI, 5 zadań harmonogramu cron i 25 projektów edytora. Licencja przykładów pozwala przerobić kopię, zbudować ją i udostępnić efekty jako część własnego projektu.

Wśród aplikacji znajdziecie klientów torrent Transmission i qBittorrent. Dla użytkowników torrentów mamy też osobny pakiet Rtorrent 16, oparty na rtorrent 0.16 i wyposażony w panel Centrum sterowania. Jego Movie Agent rozpoznaje filmy i seriale, nadaje im nazwy i porządkuje bibliotekę w katalogach Movies, TV Shows, Kids, Family oraz 4K. Kreator wydajności mierzy łącze i dysk, po czym proponuje ustawienia; dla chętnych jest również eksperymentalne Autostrojenie. Pakiet ma rozszerzenia WhatsApp, Telegram, wyszukiwarkę, Gopeed i IRC, a także Radarr, Sonarr, Prowlarr i Seerr. Całość jest bezpłatna.

W galerii czekają także trzy projekty dla tych, którzy chcą uruchomić na NAS-ie własną stronę, obsługę domen i pocztę.

Te trzy projekty są dostępne również jako gotowe paczki QPKG, każda z własnym panelem w dziewięciu językach. Po dodaniu repozytorium QNAP Utilities znajdziecie je w App Center pod nazwami (example) WebHostPro, (example) TurboDNS i (example) MailServerPro.

WebHostPro: strony WWW

WebHostPro obsługuje witryny przez nginx, a zależnie od potrzeb strony może korzystać także z Apache httpd. Do wyboru są wersje PHP od 8.1 do 8.5 i bazy danych MariaDB, Percona Server oraz PostgreSQL, a do przyspieszania aplikacji służą memcached i Valkey.

Każda witryna ma osobne konto systemowe, co pomaga oddzielić jej pliki i procesy PHP od pozostałych stron. Kreator domeny prowadzi przez ustawienia DNS, rejestratora, bazy danych i certyfikatu Let’s Encrypt. Przed zastosowaniem zmian możecie obejrzeć różnice w plikach konfiguracji.

TurboDNS: domeny

TurboDNS to PowerDNS z panelem do zarządzania strefami domen. Działa jako autorytatywny serwer DNS, czyli źródło informacji o Waszych domenach. Tworzycie strefy, wskazujecie serwery nazw i ustawiacie parametry administracyjne w rekordzie SOA, w tym numer seryjny strefy. Rekordy A, MX i TXT pozwalają określić adresy serwerów, obsługę poczty i dodatkowe informacje o domenie, a DNSSEC służy do weryfikowania autentyczności odpowiedzi DNS.

Przed zatwierdzeniem widzicie, co zostanie dodane, zastąpione lub usunięte. Są też migawki, szablony, sprawdzanie rozchodzenia się zmian w DNS i wysyłanie stref do Cloudflare oraz OVH. Funkcje znane z paneli firm hostingowych możecie mieć na własnym serwerze.

MailServerPro: poczta

MailServerPro łączy w jednej paczce rozbudowany zestaw narzędzi pocztowych. Postfix wysyła i odbiera wiadomości przez SMTP, a Dovecot z Pigeonhole udostępnia skrzynki przez IMAP i POP3 oraz obsługuje reguły filtrowania Sieve. Rspamd z Valkey pomaga zwalczać spam, opcjonalny ClamAV skanuje wiadomości pod kątem wirusów, a fail2ban ogranicza próby zgadywania haseł. ClamAV można włączyć w ustawieniach.

Z poczty w przeglądarce skorzystacie przez Roundcube. CalDAV i CardDAV obsługują kalendarze i kontakty, Z-Push zapewnia synchronizację z telefonem przez Exchange ActiveSync, a CryptPad udostępnia narzędzia biurowe w przeglądarce.

Pakiet obsługuje podpisy DKIM i ARC oraz reguły SPF i DMARC do weryfikowania pochodzenia wiadomości. Ma też szare listy (greylisting), mechanizmy MTA-STS i DANE do zabezpieczania transportu poczty oraz własny serwer sprawdzający poprawność odpowiedzi DNS.

W panelu zarządzacie domenami, skrzynkami, aliasami, kluczami DKIM, rekordami DNS, kolejką wiadomości, dziennikami zdarzeń i kopiami zapasowymi. Kopia każdej skrzynki powstaje automatycznie każdego dnia.

Własna poczta wymaga starannej konfiguracji. Operator musi przepuszczać połączenia na porcie 25, a publiczny adres IP powinien mieć poprawny rekord PTR, wskazujący z adresu IP nazwę serwera. Znaczenie ma także reputacja adresu, którą buduje się z czasem. Poradnik „Witryna, DNS i poczta” prowadzi przez kolejne kroki: od utworzenia pierwszego administratora, przez rekordy u rejestratora domeny, po wysłanie wiadomości testowej.

Razem: hosting w szafie

Te trzy paczki współpracują ze sobą. Przy dodawaniu witryny w WebHostPro kreator przygotowuje rekordy dla TurboDNS. Jeśli na NAS-ie działa MailServerPro, uwzględnia także jego wpisy DKIM, MTA-STS, TLS-RPT i TLSA, związane z uwierzytelnianiem i zabezpieczeniem poczty. Po obejrzeniu podglądu zatwierdzacie przygotowaną konfigurację i rekordy. Taka integracja ułatwia pracę, ale nadal trzeba skonfigurować sieć, domenę i usługi pocztowe.

Wszystkie trzy paczki są darmowe, także do użytku w firmie, a zawarte w nich programy zachowują własne licencje. Domena pozostaje wydatkiem u rejestratora. Nawet jeśli nie planujecie własnego hostingu, ten zestaw przyda się do nauki: na swoim NAS-ie możecie sprawdzić, jak współpracują strona, domena i serwer poczty.

Do nowych paczek potrzebujecie systemu z serii 6: stabilnego QuTS hero h6.0 albo dostępnej dla Waszego modelu bety QTS 6.1 lub QuTS hero h6.1. Jeśli korzystacie z QTS 5.2, już dziś możecie uruchomić StorageDiag i wykonać oba testy wydajności.

Wersja Rtorrent 16 dla ARM64 czeka na udostępnienie QTS 6 dla modeli z procesorami ARM.

Repozytorium wystarczy dodać raz. W App Center otwórz Ustawienia → Repozytorium aplikacji → Dodaj. Jako nazwę wpisz QNAP Utilities, a w polu adresu wklej https://www.qnaputilities.com/repo.xml. Od tej chwili możesz instalować i aktualizować nasze aplikacje bezpośrednio z App Center.

Czy mój NAS dostanie QTS 6?

Sprawdź sekcję Applicable Models, czyli listę obsługiwanych modeli, w informacjach o wydaniu QTS 6.1. QNAP planuje udostępniać betę kolejnym urządzeniom etapami, ale nie każdy model z QTS 5 przejdzie na QTS 6.

Czy pomiar Lab przerwie pracę NAS-a?

Tak, na czas testu zatrzymuje usługi, a po zakończeniu uruchamia je ponownie. Lab mierzy procesor i zapisuje własne dzienniki oraz wynik; nie służy do testowania dysków ani danych na woluminach. Zaplanuj jednak przerwę w pracy, zakończ zadania klientów i bezpiecznie odłącz zasoby iSCSI przed rozpoczęciem pomiaru.

Jakie dane mojego NAS-a będą widoczne publicznie?

Model NAS-a, procesor, pamięć, wynik i nadana przez Ciebie nazwa. Numer seryjny, identyfikator instalacji oraz adres IP pozostają w naszej bazie do obsługi zgłoszeń i nie są publicznie wyświetlane.

Czy muszę umieć programować, żeby zbudować QPKG?

Gotowe receptury App Buildera i przykłady z galerii pozwalają budować aplikacje bez pisania kodu. Jeśli chcesz wprowadzić zmiany, asystent AI w edytorze pomoże przygotować je na podstawie opisu. Dołączony skill przekazuje mu instrukcje dotyczące pracy na QNAP-ie. Gotowe zmiany możesz sprawdzić i przetestować przed użyciem.

Czy uruchomię stronę bez publicznego adresu IP?

Tak, przez Cloudflare Tunnel w WebHostPro. Domena musi wtedy korzystać z serwerów nazw Cloudflare. Publiczny adres IP jest potrzebny do bezpośredniego odbierania poczty z internetu oraz publicznego udostępniania autorytatywnego serwera DNS z NAS-a.

Ile to kosztuje?

Nasze aplikacje są bezpłatne, także do użytku w firmie. Za domenę płacisz rejestratorowi, a korzystanie z asystentów AI rozliczasz na swoim koncie zgodnie z zasadami ich dostawcy.

Czy to oficjalne oprogramowanie QNAP?

QNAP Utilities to niezależny projekt. Opisanych aplikacji nie wydaje ani nie zatwierdza QNAP Systems, Inc.

Długie jesienne wieczory znów sprzyjają próbowaniu nowych programów. Obok klawiatury może stać dynia, a herbata pewnie znowu wystygnie, ale radość z uruchomienia czegoś własnego pozostaje taka jak przed laty. Tyle że dziś gotowy program może pracować na NAS-ie i przydać się całej rodzinie albo firmie.

Zacznijcie od pomiaru Lab i podzielcie się wynikiem, zbudujcie pierwszą paczkę albo uruchomcie stronę na własnej domenie. Potem pokażcie na forum, co się udało, i napiszcie, czego jeszcze Wam brakuje. Właśnie z takich prób i rozmów powstają kolejne pomysły na nasze narzędzia.

Wesołego Halloween i udanych jesiennych eksperymentów. Oby kolejne modele jak najszybciej doczekały się szóstki!

Silas Mariusz QNAP Forum Polska